سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )

56

تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )

( 1 ) احمد در كتاب « الفضائل » به اسناد خود تا ابو سعيد خدرى نقل كرده است : كه على ( ع ) همين كه آيات اول برائت را كه در بين راه از أبو بكر گرفته بود ، قراءت كرد به صداى بلند فرمود : « بدانيد كه وارد بهشت نمىشود مگر انسان مسلمان و از امسال به بعد هيچ مشركى حق ندارد به مسجد الحرام نزديك شود و نبايد كسى برهنه در اطراف كعبه طواف كند و هر كه با رسول خدا ( ص ) پيمانى داشت ( پيمان عدم تعرّض ) تا انقضاى مدت به قوّت خود باقى است » ، يكى از كافران گفت : ما از پيمان تو و پسر عمويت بيزاريم ! على ( ع ) در پاسخ او فرمود : « اگر كه رسول خدا ( ص ) دستور نداده بود كه تا زمان برگشتن كارى نكنم ، تو را مىكشتم » . ( 2 ) زهرى مىگويد : پيامبر ( ص ) از آن رو به على ( ع ) دستور داد كه آيات برائت را قراءت كند نه ديگران ، زيرا رسم عرب بر اين بود كه عهدنامه‌ها را جز بزرگ و رئيس قبيله يا مردى از اهل بيتش كه به منزلهء اوست همانند برادر يا عمو و يا عموزاده بر عهده نمىگرفت و پيامبر ( ص ) نيز مطابق رسم و عادت عرب عمل كرد . احمد نيز در كتاب « الفضائل » همين مضمون را بيان كرده است . ( 3 ) ابن عبّاس مىگويد : پيمانى كه در اين داستان ، ياد شد پيمانى است كه خداوند در اول سورهء برائت فرمود : « فَسِيحُوا فِي الْأَرْضِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ » « 1 » يعنى : در امن و امان و بدون ترس و بيم رفت و آمد كنند ، و پس از نزول اين آيه رسول خدا ( ص ) با هيچ كس پيمانى نبست . ( 4 ) بعضى گفته‌اند : رسول خدا ( ص ) در جنگ احد فرمود : « على از من است و من از على » ، احمد در كتاب « الفضائل » مىگويد : وقتى كه پرچمدار مشركان در جنگ احد قصد جان رسول خدا ( ص ) را داشت ، على ( ع ) جان خود را فدايى پيامبر ( ص ) نموده و بر پرچمدار حمله برد و او را از پا درآورد ، در اين هنگام جبرئيل نازل شد و گفت : يا محمد ! براستى كه اين است مواساة و رسول خدا ( ص ) فرمود : « على از من است و من از اويم » و جبرئيل گفت : و من از شمايم . ( 5 ) اين مطلب را محمد بن اسحاق نيز در كتاب مغازى نقل كرده است . زهرى مىگويد :

--> ( 1 ) توبه ( 9 ) آيهء 2 : با اين حال چهار ماه ( مهلت داريد كه ) در زمين ( آزادانه ) سير كنيد .